USI Мэргэжлийн Сургууль

Django г eclipse дээр ашиглах

(Wednesday, 2009 оны 04 сарын 22) Бичсэн Басхүү Лодойхүү

Django нь python хэлдээр бичигдсэн веб фрэймфорк юм. Django г татаж аваад задлаад setup.py файлыг ажлуулна. $ cd Django $ python setup.py install Ингээд django нь /urs/lib/python2.5/site-package/django байрлал дээр сууж ажиллах болно. Дараа нь django project оо эхлүүлнэ. $ django-admin.py startproject project_name Ингээд таны өгсөн нэртэй project үүснэ. project_name / � � �� init.py � � �� manage.py � � �� settings.py � � �� urls.py Одоо eclipse дээрээ pydev plug-in ийг суулгах хэрэгтэй. Ингэхийн тулд eclipse ийнхээ Software Updates -> new remote site ->ороод url дээр нь http://pydev.sourceforge.net/updates/ гэж бичиж өгөөд ok дарна. Ингээд pydev plugin таны eclipse дээр суусны дараа eclipse ийнхаа� window ->Preference -> Pydev -> Interpreter - Python хэсгийг нээгээд Python interpreter дээ python2.5.exe г зааж өгнө. Одоо eclipse дээрээ pydev project үүсгээд өөрийн django project ийг import хийж оруулна.Ингээд л та django г eclipse дээр хөгжүүлэх боломжтой боллоо. Амжилт хүсье

[ Буцах ]

Монголын “USI” компани гадаадын олон улсын онгоцны буу

(Saturday, 2008 оны 03 сарын 15) Бичсэн Оргил П

Хєгжлєєрєє дэлхийд тэргvvлэгч Япон орны программ хангамжийн зах зээлд Монголын компани vйл ажиллагаа явуулж, дэлхийд эхний гуравт ордог нисэх буудлын хамгаалалтын системийн программыг хийсэн тухай сайхан мэдээ сонсогдлоо. Ихийг хийж бvтээх, ид залуу насандаа хvний нутагт хар ажил хийхээр гадагшаа явж байгаа залуусын тухай харамсангуй сонссоор дассан монголчууддаа vvнийг бахархалтайгаар дуулгамаар санагдсан юм. Чих тавин нэлээд хайсны эцэст “USI” компанийн захирал Ц.Буянцогтоотой уулзаж ярилцсан юм. -Гадны зах зээлээс захиалга авч гvйцэтгэдэг компани гэж танайхыг сонслоо. Хэзээнээс ийм vйл ажиллагаа явуулж эхлэв? -Манай компани 2004 онд анх байгуулагдсан. Программ хангамжийн чиглэлээр vйл ажиллагаагаа явуулдаг. Гол захиалга Японоос ирдэг. Монголоос анх удаа энэ бизнес рvv орж, Японы зах зээл дээр дєрвєн жил амжилттай ажиллаж байна. Монголд шинээр vvсэн хєгжиж буй программ хангамжийн аутсоорсингийн чиглэлээр ажилладаг компани юм. -Энэ салбарт ажиллах болсон шалтгаан мэргэжилтэй тань холбоотой байх. Та мэргэжлээ хаана эзэмшив? -Би ТИС-ийг программ хангамжийн мэргэжлээр тєгсєєд Японд магистр хамгаалсан. Докторантурт сурч байхдаа эх орондоо бизнес хийхээр 1999 онд ирсэн юм. Монголдоо ирээд мэргэжлээрээ бизнес эрхлэх боломж харагдаагvй учраас бизнесийн єєр салбар руу орсон. Энэ хугацаанд аутсоорсинг дэлхий нийтийг хамарсан шинэ давалгаа болж байгааг ажиглаж, судалсны эцэст 2004 онд зориглон компаниа байгуулсан юм. -Аутсоорсинг гэдгийг энгийнээр юу гэж ойлгох нь зєв бэ? -Аутсоорсинг гэдэг нь аливаа нэг байгууллага єєрийнхєє ажлыг гадны нєєц бололцоог ашиглаж, хямд зардлаар, єндєр чанартай гvйцэтгvvлэхийг хэлнэ. Зардлаа хэмнэхээс гадна єєрсдийн чадахгvй зvйлийг гадны мэргэжлийн байгууллагаар єндєр тєвшинд хийлгэх гэж ойлгож болно. Аутсоорсингийн бизнес сvvлийн 20-иод жилд эрчимтэй хєгжиж байна. Аутсоорсинг єнєєдєр улс орны хил хязгаараас хамаарахгvйгээр явагдах нь хэвийн vзэгдэл болжээ. Єндєр хєгжилтэй Америк, Япон, Европын улс орнууд хєгжиж буй, амьжиргааны єртєг багатай улсуудын мэргэжилтнvvдээр хэд дахин хямд зардлаар ажлаа хийлгэдэг. Энэ нь аль аль талдаа ашигтай ажил. Манайхыг анх энэ ажил руу орж байхад Японы зах зээл дээр Хятад, Энэтхэг улсууд 10-аад жил ажилласан байсан. Тэднийг хараад, судлаад, суралцаад бид ч гэсэн хийж чадах юм гэсэн итгэл тєрсєн. -Олон улсын хэмжээний шинэ ажил эхлэхэд бэрхшээл тулгарна биз. Тєр, засгаасаа дэмжлэг, тусламж авч байсан уу? -Анх байгуулагдахад хамгийн том бэрхшээл нь япон хэл байсан. Миний хувьд японы дээд сургуульд 10-аад жил суралцсан хvний хувьд компаниа удирдаад, маркетингаа хийх хэмжээнд бэлтгэгдсэн гэж хэлж болох байх. Захиалга маань япон хэл дээр ирнэ. Орчуулаад ойлгоод хийх явцад асуух тодруулах зvйлс гарна. Тиймээс vйлдвэрлэлийг гардан удирдаж явуулах системийн инженерvvд маань єєрсдєє заавал япон хэлтэй байх шаардлага тавигдсан. Эхний удаад инженерvvд маань эндээ япон хэл vзэж, дараа нь Японд дадлага хийгээд єєрсдийгєє бэлдэхэд нэг жилийг зарцуулсан. Ингэж мэргэжилтнээ бэлдэхэд зардал, цаг хугацаа их орж байгаа юм. Тухайн vед бидний ажлыг дэмжиж, Мэдээлэл технологийн vндэсний паркаас хоёр жилийн хугацаатай vнэгvй байр гаргаж єгсєн нь шинэ компанийн хувьд том дэмжлэг болсон. Энэ боломжийг ашиглаад бид зардлаа хэмнэж, боловсон хvчнээ чадваржуулахад анхаарч чадсан. -Японы зах зээлд ямар шугамаар орж, єєрсдийгєє таниулсан бэ. Анх ямар ажил гvйцэтгэж байв? -Анх дєрвvvлээ єєрсдийгєє бэлдэж, Японд зардлаараа очиж суралцсан. Хажуугаар нь дадлага хийх явцдаа єєрсдийгєє сайнаар илэрхийлж, тэдний итгэлийг авч чадсанаар туршилтын жижигхэн ажил vнэгvй авсан. Том системийн жижиг хэсгийг бид долоо хоногийн дотор єндєр тєвшинд гvйцэтгэж єгсєн. Удалгvй нууцлалын єндєр тєвшинтэй цахим худалдааны вэб сайт хийх ажил авчихаад бєєн баяр хєєр болж байлаа. Интернэтээр захиалга авч, борлуулалт хийх учраас мэргэжлийн єндєр чадвар шаардсан ажил байдаг. Тvvнийг хоёр сарын дотор хийж єгєєд маш сайн vнэлгээ авч, 10 мянган долларын орлого олсон. Yvний дараа бид бvтэн хоёр жил vргэлжилсэн том тєсєл дээр ажиллах эрхийг авч чадсан. -Олон улсын авиа компанийн хамгаалалтын программ мєн vv? -Мєн. Гадаадын олон улсын онгоцны буудлын хяналтын системийг бvтээх ажил байсан. Бид энэ ажлыг хоёр жилийн турш мэргэжлийн тєвшинд амжилттай гvйцэтгээд энэ хавар дуусгаж байна. Манай компани харьцангуй богино хугацаанд амжилттай ажиллалаа. Бидэнтэй ажиллаж байгаа Японы компани Хятадын аутсоорсингийн компанитай давхар ажилладаг. Хятадын компанийн найман жилийн туршид хvрсэн vр дvнг бид жил гаруй хугацаанд vзvvлж чадсан учраас ийм том ажлыг итгэж єгсєн байх. -Дєрвєн жилийн хугацаанд Японы зах зээлээс хэдэн ажлын санал авч, гvйцэтгэсэн байна. Тоолсон уу та? -Ажлыг тоогоор нь бус том, жижгээр хэмжих нь зєв байх. Тоолж vзвэл нийтдээ 30-аад тєсєл болох байх. Yvний дотор дээр дурдсан хоёр жил vргэлжилсэн нууцлалын єндєр тєвшинд, мэргэжлийн єндєр шаардлага тавигдсан ажлыг гvйцэтгэсэн нь бидний ажлын том хэмжvvр болно. Цаашид энэ системийн засвар vйлчилгээг ч бас бидэнд єгєх байх гэж найдаж байна. -Танай захиалагчаар ямар компани ажилладаг юм бэ? -Манай захиалагч 15-16 сая долларын дvрмийн сантай, 1000 гаруй ажиллагсадтай Японы томоохон хэмжээний программ хангамжийн компани юм. Бидний амжилтанд хvрсэн гол шалтгаан бол тухайн зах зээлээс зєв хамтрагчаа олж авсан явдал байлаа. Японд 8000 орчим программ хангамжийн компани байдаг. Тэдний 20 хувь нь дунд буюу том хэмжээний, 80 хувь нь жижгэвтэр компаниуд. Бидний гол зарчим бол тэр 20 хувьд ордог том компанитай холбоо тогтоох байсан. Томууд нь ажил аваад жижгvvддээ хувааж єгдєг, єєрєєр хэлбэл дотроо аутсоорсинг хийдэг тогтолцоо японд байдаг. Тэгэхээр томтой нь харьцвал ажил авч чадна. Дашрамд хэлэхэд, энэ зарчмыг японы зах зээл дээр ажиллах гэж буй манай компаниуд баримтлах нь зvйтэй. -Японы зах зээл том учраас харилцагчдаа єндєр шалгуураар сонгодог байх. Тухайлбал танай компанид ямар шаардлага тавьж байна? -Японы зах зээлээс захиалгаа авдаг учраас тухайн ажлыг хугацаанд нь мэргэжлийн єндєр тєвшинд гvйцэтгэх ёстой. Захиалагчийн хvсэлтийг биелvvлэхийн тулд олон улсын стандартын єндєр чадвар шаарддаг. Хамтрагчид маань бидэнд гадны байгууллага гэж єєрєєр хандахгvй. Японд ажилладаг компаниуд шиг л шаардлага тавьдаг. Тэдний хvсдэг єндєр чанар, хямд vнээр Японы компанийн хэмжээнд ажиллана гэдэг маш єндєр хариуцлага шаарддаг. Єдєр тутам єєрчлєгдєн шинэчлэгдэж байдаг салбар учраас бид хvмvvсээ сургах тал дээр маш их хєрєнгє оруулалт хийдэг. Одоо Токиод манай таван инженер томоохон тєсєл дээр япон хvмvvстэй хамт ажлын гол хэсгийг нугалж байна. Гадаад зах зээл дээр ажилласнаар бид маш олон зvйлийг сурч авч байна. Жишээлбэл, япончууд аливаа ажлыг хийхдээ урьдчилан бvх зvйлийг хэмждэг. Маш сайн хэмжилт хийнэ. Энэ бол программ хангамж хєгжvvлэлтийн гол онолын vндэс л дээ. Манайхан энэ талаар дутуу анхаардаг. Ер нь дэлхий дээрх бvх юмыг хэмжиж болно гэж vздэг. Хэмжилтээ сайн хийснээр тєлєвлєлтєє сайжруулдаг. Ингэснээр vйлдвэрлэлийн зардлаа хэмнэх боломжтой болдог. Хэмжилтийг сайн хийж чадахгvй бол ажлаа хугацаандаа дуусгаж, хvлээлгэн єгч чадахгvйд хvрдэг. Бvтээгдэхvvний чанарыг дээшлvvлэхийн тулд хэмжилт дээрээ тулгуурлан харьцуулалт хийдэг. Энэ туршлагаа Монголдоо, мэргэжил нэгт салбарынхантайгаа хуваалцах хvсэлтэй байдаг. -Яагаад Японыг сонгосон юм бэ. Америк, Европ гэх мэт бусад орны зах зээл илvv єргєн нээлттэй биш vv? -Єнєєдрийн байдлаар мэдээлэл технологийн дэлхийн зах зээл Америк, Япон, Европ гэсэн гурван том тєвд хуваагдаж байна. Энэ гурван зах зээл дээр 900 орчим тэрбум америк доллар эргэлдэж байдаг. Америк 40, япон 15, европ 30 хувийг эзэлдэг. Бид эхний ээлжинд энэ гурван зах зээлийн аль нэг руу чиглэж ажиллах ёстой. Америк, Европ хоёр англи хэл дээр ажил нь явагддаг учраас англи хэлтэй бvх улс орнууд зах зээл рvv нь орж байна. Энэ утгаараа тэнд єрсєлдєєн ихтэй. Харин Япон бол зєвхєн япон хэлээр ажлаа явуулдаг, бас их євєрмєц соёлтой ард тvмэн. Япончууд 10-аад жилийн ємнєєс л Хятад, Энэтхэг рvv аутсоорсингийг эрчимтэй хийж байгаа болохоор бидэнд боломж харьцангуй их байна. Тэгээд ч Японы зах зээлийг манайд илvv ойр, ажиллахад хялбар гэж vздэг. Сvмогоор дамжаад монголчуудыг сайн мэддэг болсон. Япон хэлийг Монголчууд хурдан сурдаг, манай сvмочдыг аялгагvй маш цэвэрхэн ярьдаг хэмээн япончууд vнэлдэг. Дашрамд хэлэхэд єнгєрсєн зун манай компани дээр айлчилсан Японы парламентын гишvvд монголчууд мэдээллийн технологийн ийм єндєр тєвшний ажил хийж чаддаг гэж огт тєсєєлсєнгvй хэмээн ихэд гайхаж байсан. Тэд биднийг зєвхєн тал нутгийн нvvдэлчдийн удам гэдгээс илvv зvйл мэддэггvй л дээ. -Танай компанийн байр “USI” мэргэжлийн сургууль гэсэн хаягтай байх юм. Манайд гутлаа тайлж ордог сургууль ховор байх шvv? -Олон улсын зах зээл дээр монголын гэсэн єнгє аястай, єєрийн євєрмєц соёл, vнэт зvйлстэй компани болон тєлєвших зорилгыг ємнєє тавин ажиллаж байна. Энэ компани байгуулагдсан мєчєєсєє эхлэн сургах, суралцах процессийг байнга явуулж ирсэн юм. Олон улсын зах зээлээс олж авсан мэдлэг, туршлага дээрээ vндэслэн єєрсдийн боловсон хvчнээ байнга бэлдэж ирснээс гадна оюутнуудыг манай дээр ирж дадлага хийх боломжийг бий болгосон. Yvний vр дvнд єнєєг хvртэл давхардсан тоогоор 200 гаруй залуус манай компани дээр дадлага хийж суралцсан байдаг юм. Єєрийн компани дотор бий болсон энэхvv мэдлэг, туршлага дээрээ vндэслэн єнгєрсєн жилээс Мэдээллийн технологийн мэргэжлийн сургууль байгууллаа. Одоо энэ сургуульд 60 гаруй хvvхэд сурч байна. Энэ маань бидний ирээдvйдээ оруулж буй хувь нэмэр юм даа. Оюутан залуусын ємнє компаниа ямагт нээлттэй байлгадаг. Дуртай vедээ ирж, дадлага хийгээд, сураад яв. Таалагдвал энд ажилд орсон ч болно. Компанийн маань шугамаар олон залуус гадагшаа гарч ажиллаж байна. Зєвхєн тоо математикийн бус менежмент, хууль, эдийн засагч мэргэжилтэй хvмvvс ч мэдээллийн технологийн мэргэжлээр суралцаж энэ салбарт тvлхvv орох боломжтой. Япон, Америкт мэргэжлийн сургууль тєгсєєгvй хvмvvс программ зохиогчоор ажиллах нь тун элбэг байдаг. Сvvлийн vед дотоодод тєдийгvй гадаадад программ хангамжийн мэргэжилтэн дутагдах хандлагатай байгаа. Энэ мэргэжлээр мэргэших бодолтой хvмvvс єєрсдийгєє бэлдэж, сориод vзэхэд алдахгvй. -“Боловсон хvчнээ бvгдийг нь гадагшаа гаргаснаар Монгол оюуны хомсдолд орлоо” гэж ярих хvмvvс байдаг. Та энэ тал дээр ямар бодолтой явдаг вэ? -Би vvнийг хєгжлийн нэг vе шат гэж vздэг. Yvнийг бид тойрох аргагvй. Залуус маань эхлээд гадагшаа явж суралцаж, ажиллах нь зєв. Гадаад зах зээл дээр мэргэшиж, дагнан гаршсан залуус олон байх тусам аутсоорсинг хєгжинє. Тэднээр дамжиж монгол руу ажил орж ирнэ. Энэтхэг, Хятадууд Японы зах зээл дээр хэдэн мянгаараа ажиллаж байна. Монголын 300-400 хvн энэ салбарт хvч vзэж байгаа нь бас ч гэж бага тоо биш юм. Ирээдvйд бид зєвхєн аутсоорсинг хийгээд байх биш, єєрсдийн бvтээгдэхvvнийг шууд гадаад зах зээл дээр гаргадаг хэмжээнд очихыг зорих ёстой. Монголын программ хангамжийн салбарт 2-3 мянган инженер ажилладаг. Нийт 30-аад их дээд сургуульд 10 гаруй мянган оюутан суралцаж байна. Энэ тоо єсєх ёстой. Бас чанаржих ёстой. Учир нь энэ салбар маань гадаад зах зээлтэй ажиллаж экспортыг тvлхvv хєгжvvлэхийг зорих хэрэгтэй. Бидний байгуулахаар зорьж байгаа “мэдлэгийн нийгмийн” гол дэд бvтэц нь мэдээллийн технологи, єндєр боловсролтой иргэд юм. Бид боловсролоор дэлхийд тэргvvлэх хэмжээнд хvрэхийг зорих хэрэгтэй. Интернэтэд тулгуурласан онлайн сургалтуудад мєнгєє тєлєєд аль ч сургуульд суралцах боломж бvрдэж эхэлж байна. Yvнийг ашиглаж єєрсдийгєє сайн бэлдэх хэрэгтэй. Єєрсдийгєє хєгжvvлж чадвал гадаадад гарч хар ажил хийх биш оюун ухаанаа худалдаж мєнгє олж болно. Гадаад зах зээл дээрх ажил, мєнгєний урсгалыг Монгол руугаа чиглvvлэх хэрэгтэй. Эндээ суугаад гадны єндєр цалинтай ажлыг ч хийх боломж байна. -Дєрвєн жил гадаадаас захиалга авч ажил хийж гvйцэтгэлээ. Одоо Монголдоо vйл ажиллагаа явуулж байна уу? -Эхний гурван жил зєвхєн Японтой ажиллаж байсан. Дєрєв дэх жилээс эхлээд дотооддоо vйл ажиллагаа явуулж байна. Дотоодын зах зээл дээр тєрєл бvрийн бvтээгдэхvvнийг захиалгаар нийлvvлж байна. Дотоодын зах зээл дээр ажиллаж эхлээд манай байгууллагуудын мэдээллийн технологийн чадавхи тун доогуур тvвшинд байгааг олж мэдлээ. Тэд мэдээллийн технологийг нэвтрvvлснээр ямар vр дvнд хvрч болох талаар ойлголт багатай, vvнээс болоод єєрсдийн хэрэгцээ шаардлагаа сайтар тодорхойлж чадахгvй байдал нийтлэг ажиглагдаж байна. Гэхдээ бvх байгууллага мэдээж тийм биш. Зарим байгууллагын мэдээллийн системийг мэргэжлийн тvвшинд хийж гvйцэтгээгvйгээс доголдол их гардаг юм байна. Энэ бvхэн эцсийн эцэст мэргэжлийн ур чадвар дутагдсанаас vvдэлтэй. Манайд программ хангамжийн мэргэжлийн тєвшний сургалт явуулдаг, зєвлєгєє єгдєг туршлагатай газар ховор. Тиймээс бид гадаад зах зээл дээрээс олж авсан мэргэжлийн ур чадвараа хуваалцах зорилгоор байгууллагын мэдээллийн технологийн чадавхийг єсгєх зорилготой сургалтуудыг зохион байгуулж байна. Байгууллагуудын чадавхи єссєнєєр зах зээл єргєжнє гэж харж байна. Єєрєєр хэлбэл, бид мэргэжлийн тvвшний сургалт, зєвлєгєє-консалтингаар дамжуулан дотоодын зах зээлээ таньж мэдэх, улмаар зах зээлд байгаа нуугдмал хэрэгцээг нээн илрvvлэх стратегийг барьж байна. -Энэхvv оюуны vйлдвэрлэлийн салбарт олон хvнийг хамруулах, улс орноо дэлхийд сурталчлахын тулд тєр засгийн оролцоо чухал vvрэгтэй байх шиг? -Цаашаа хэрхэн хєгжих вэ гэдэг дээр тєр засгаас чиглvvлэх хэрэгтэй байна. Тєр бурхан биш, бидний тєлєєлєл учраас тєрдєє vvнийг ойлгуулаад, бодлогод нь суулгуулж нєлєєлєх ёстой. Yvнийг хийх нь мэргэжлийн хvмvvсийн vvрэг. Бусад орны туршлагыг судлаад єєрийн орныхоо онцлогийг тусгасан бодлого гаргая. Хятад, Энэтхэг, Ємнєд Солонгос улсынхаа нэрээр маш хvчтэй маркетинг хийж байна. Харин манай тєр засаг суралцаж байна. Гэхдээ биднийг сонсож байгаа нь сайшаалтай. Улам идэвхтэй, хурдтайгаар ажиллаж сайтар боловсруулсан тєрийн бодлого гаргаж биднийг дэмжээсэй. Монгол гэсэн брэндийг тєрийн бодлогоор бий болгоно. Ирээдvйн соёл иргэншлийн хєгжлийн дараагийн шат бол мэдлэгт тулгуурласан оюуны vе байна. Бид ирээдvйн соёл иргэншлийн чиг хандлагатай хєл нийлvvлсэн эдийн засаг, нийгмийн тогтолцоог бий болгох хэрэгтэй. Yvний гол дэд бvтэц нь мэдээллийн технологи, єндєр боловсрол юм. Боловсрол гэдэг сургуульд сурч тєгсєхийн нэр биш, хvн болгоны єдєр тутам хэрэглэдэг мэдлэгийг эзэмших явдал юм. Мэдлэгт тулгуурласан нийгмийг Монголдоо цогцлоон байгуулахад мэдээллийн технологи, бидний хийж байгаа ажил чухал vvрэгтэй. Х.МОНГОЛХАТАН (Эх сурвалж "Зууны Мэдээ" сонин)�

[ Буцах ]

Харах/Сэтгэгдэл бичих (2)

“USI” компанийн гvйцэтгэх захирал Б.Мєнхбаяр: Бидний хи

(Saturday, 2008 оны 03 сарын 15) Бичсэн Оргил П

Хvйтэн дайны vед зарим дэвшилтэт технологийг хаагдмал, хязгаарлагдмал хvрээнд зєвхєн цэрэг, тагнуулын зориулалтаар ашигладаг байсан. Дэлхий нийтийг хамран буй даяаршлын ачаар энэхvv хил хязгаарын саад улам бvр алга болсоор байна. Зєвхєн тагнуулын зорилгоор ашиглагддаг байсан хєдєлгєєнт объектийн байршлыг хянах системийг Монголын “USI” компани бvтээжээ. Энэ систем нь АНУ-ын GPS /Global Positioning System/-ийн хиймэл дагуулын систем дээр тулгуурлах бєгєєд Монголын бvх нутгийг хамарсан хvрээнд аливаа хєдєлгєєнт объектын байршлыг хянах боломжийг олгох юм. Гадаадын программ хангамжийн зах зээл дээр ажилладаг “USI” компани Монголынхоо зах зээл рvv чиглэсэн олон тєрлийн єндєр технологийн бvтээгдэхvvн, vйлчилгээг нэвтрvvлж буйн эхлэл энэ системийг хийж буй “USI” компанийн гvйцэтгэх захирал Б.Мєнхбаяртай ярилцсан юм. -Тагнуулын зорилгоор ашиглагддаг байсан хєдєлгєєнт объектын байршлыг хянах системийг бvтээж, нэвтрvvлж байгаа гэсэн vv? -Бид саяхан тээврийн хэрэгслийн байршлыг тодорхойлох системийн технологийн шийдлийг боловсруулж дууслаа. Аливаа хєдєлгєєнт объектод энэ системийн тєхєєрємжийг суурилуулчихвал тvvний явсан замыг Монголын болон Улаанбаатар хотын хаанаас ч интернэтийн тусламжтай хянах боломжтой болно гэсэн vг. Yvнийг дээхнэ vед зєвхєн тагнуулын зорилгоор ашигладаг байсан бол одоо хєгжилтэй орнуудад нийгмийн бvхий л салбарт єргєнєєр ашиглаж байна. Бидний хийсэн байршил тодорхойлох системийг дэлхийн хэмжээнд ч ашиллах боломжтой. -Энэ системийг хийх санаа хаанаас тєрсєн бэ? -Дэлхийн янз бvрийн оронд янз бvрийн арга технологи шийдлээр энэ системийг хийсэн байдаг. Бид тэр бvгдийг уншиж судалж vзээд єєрсдийн шийдлээ гаргаж хийсэн. Манай компанитай хамтарч ажилладаг тээврийн компани бидэнд захиалга єгснєєр анх энэ ажлаа эхэлсэн. Манай орон нутгийн зам хэцvv, машин тэрэг эвдрээд хэдэн ч хоног сураг чимээгvй болдог. Тиймээс бараа таваар тєлєвлєгєєт хугацаандаа багтаж чадахгvй, тээвэрт явуулсан машинууудаа хянах бодит мэдээлэл хэрэгтэй байна гэсэн юм. Энэ систем нэвтэрснээр машин, ачаа тээвэр нь хаана яваад байгааг харах боломжтой болно. -Хєдєлгєєнт объектын байршлыг хянахаас єєр давуу тал байгаа юу? -Машин дотроо камер суулгаад кабин доторхыг, камераа гадагшаа харуулаад ямар замаар явааг нь мэднэ. Мєн температур хэмжих, машины тvлшийг хэмжих ч боломж бий. -Бvтээгдэхvvнээ хэзээ бэлэн болгосон бэ. Анхны хэрэглэгчид туршиж, хэрэглэж эхэлсэн vv? -2008 оны эхний хоёр сард анхны бvтээгдэхvvнээ туршаад vйлдвэрлэлд нэвтрvvлэхэд бэлэн болголоо. Улаанбаатарт болон хєдєє орон нутагт туршилт амжилттай болсон. Онгоцонд явахдаа ч туршиж vзсэн, яг зааж байна лээ. Тээврийн компанийн захиалгын дагуу хийсэн учраас эхний vйлчлvvлэгч маань хэрэглээд эхэлчихсэн байгаа. Тусгай захиалгын дагуу, бусад олон салбарт ашиглах боломж, ирээдvй харагдаж байна. -Онгоцонд суурилуулж болох уу. Тэгвэл онгоц алга болох, олдохгvй байх гэх мэтийн янз бvрийн асуудал гарахгvй болох нь ээ? -Одоохондоо газраар явдаг техникт зориулан хийж байна. Онгоцны хувьд иж бvрэн хийсэн, туршсан зvйл бидэнд арай бага байна. Онгоц єндєрт явдаг, хурд ихтэй гэх мэт онцлогтой учраас олон улсын болон аймаг хооронд явдаг єндрийн нислэгийг хэлж мэдэхгvй байна. Мєн нэмэлт тєхєєрємж антенн суулгах боломжтой эсэхийг ч судалж байна. Харин нам єндєрт нисдэг нисдэг тэргэнд хєдєлгєєн хянах системийг суулгах бvрэн боломжтой. Гэхдээ захиалагч орж ирвэл судлаад хийх бvрэн боломжтой. -Тоо ширхэг, удирдлагад хязгаар байгаа юу? -Боломж хязгааргvй байгаа. Гадаадаас зарим техник эд ангийг захиалгаар авч системийн ерєнхий шийдэл, программ хангамжийг єєрсдєє хийдэг учраас ямар нэг хязгаар байхгvй. -Манай нєхцєлд одоогийн байдлаар ямар салбаруудад ашиглах боломжтой байна? -Машины байршил тогтоох vйлчилгээг олон салбарт хэрэглэж болно. Тухайлбал, тємєр зам, цагдаа, эмнэлэг, онцгой байдлын газар, цэрэг батлан хамгаалах, тагнуул хvчний байгууллага, уул уурхайн салбар, автобус, такси компани, хот хоорондын тээвэр, шуудан, дохиолол хамгааллын компани, бєєний худалдаа, бараа тvгээлтийн компаниуд, нэмэлт тєхєєрємж суулгаад онгоцонд, хувийн мєрдєгчид ч хэрэглэж болох юм. Улаанбаатар хотод нэг сая шахам хvн амьдарч байна. Тэдгээрийн хэрэгцээ асар их. Єдєр тутамд талх, єндєг, гурил гээд хvнсний хэрэгцээнээс эхлээд ахуйн хэрэглээ, шуудан тvгээлт байна. Цєєн машинтай компани утсаар яриад ажлыг нь хянаад байх боломжтой ч vйлчлvvлэгч олшрох хэрээр олон машиныг зэрэг хянахад хvндрэл учирна. Тиймээс манай системийг нэвтрvvлснээр хэдэн цаг, хэдэн минутад хаана явж байгааг бvрэн хянах боломжтой. -Тухайлбал? -Тємєр зам єртєєний тєвшинд вагоныхоо байршлыг тодорхойлж байна. Гэтэл энэ техник технологийг ашиглаад эхэлвэл утсаар мэдээ єгєх биш дэлгэцээрээ хараад ойрхон ямар вагон, хэдэн км-т явж байгааг мэдэж зохицуулж болно. Удирдлага хяналтын тєв дээр зєрлєг багатай зам дээр вагонууд таарах, арынх нь вагоны хурд нэмэгдээд ирэнгvvт анхааруулга єгдєг, хэдэн минутын дараа мєргєлдєх аюул байгааг анхааруулдаг дохиолол тавих боломжтой. Цагдаагийн машинуудыг хаана байгааг нь хараад ойрхон байгаад нь тушаал єгєх боломжтой. Эмнэлгийн vйлчилгээ vзvvлэхэд ч гудамж талбайд тєєрч, олохгvй цаг алдах асуудлыг бvрэн зохицуулна. Дэлхийн улс орнуудад энэ тєхєєрємжийг автобусанд их хэрэглэж байна. Цагийн хуваарь алдагдахгvй бvрэн хянах боломж юм. Энэ мэтчилэн хот хоорондын тээвэр, шуудан тvгээлт, бєєний худалдаа, дохиолол хамгааллын компаниудад маш их хэрэгтэй тєхєєрємж юм. -Танай системийн сvлжээ барихгvй газар гэж байх уу. Тэр тохиолдолд ямар арга хэмжээ авдаг юм бол? -Монгол Улсын нэгдсэн замын сvлжээний дагуу бvрэн ажиллана. Хєдєє газар бол єндєрлєг байх тусам илvv сайн ажиллана. Хэрвээ хаа нэг газар манай радио долгион тасраад хаана явааг нь мэдэх боломжгvй болонгуут тєхєєрємж єєрєє автоматаар бичлэг хийгээд явчихна. Тэгээд радио холбоо тогтоох боломжтой болонгуут тэр хооронд хаагуур явсан, юу хийсэн бvх бичлэг, мэдээллээ тєв рvv илгээдэг давуу талтай. -Хєдєлгєєнт объектод хvн багтах уу. Энэ тєхєєрємжийг хvн ашиглах боломж байна уу? -Манай энэ тєхєєрємж анхнаасаа тагнуулын зориулалттай биш бизнесийн зориулалттай болохоор овор хэмжээтэй. Машиных нь хоёр зургийн аппаратны дайны хэмжээтэй, 200-300 грамм жинтэй тєхєєрємж байгаа. Харин хувь хvнд зориулсан нь гар утасны дайны хэмжээтэй. Нийгэм нь хэцvv, хvvхдvvд алга болдог орнуудад аав ээжvvд хvvхдvvддээ гар утасны оронд єгч явуулдаг юм билээ. Машиндаа нууц газар суулгачихвал машин хулгайлагдахаас ч сэргийлнэ. Америкт автомашины хулгайнаас сэргийлсэн ийм тєрлийн тусгай vйлчилгээ байдаг. Дэлхийн хаана ч явж байгаад машинаа алдана, байгаа газрыг нь заадаг. Энэ vйлчилгээнд нь жилд таван мянган долларын тvрээс тєлдєг. -Yр хvvхдэдээ vргэлж санаа зовдог эцэг эхчvvд гар утсан тєхєєрємжийг нь илvv сонирхох байх. Давуу болон сул тал юу байна? -Одоогийн захиалагчид маань дандаа бизнесийнх учраас хувь хvнд зориулсан тєхєєрємжийг хийгээгvй байна. Хэрэглэгч захиалга єгвєл бид судалгаа хийгээд нээж болно. Аав ээжид нь хэрэглэгчийн карт єгєєд тvvгээрээ интернэтэд ороод гэртээ ч, ажилдаа хvvхдээ хаана явааг мэднэ. Энэ тєхєєрємж маань JPS технологи дээр суурилсан учраас дэлхийг тойрон эргэлдэж байгаа 24 хиймэл дагуулаас байршлаа авч мэдээлдэг. Тэгэхээр байшин дотор, подваль, хонгил руу орчихвол тухайлсан хvvхдээ зааж чадахгvй. Гэхдээ хамгийн сvvлд байшин руу орохоор явсан гудамж, талбайг зааж байдаг. Мєн аав ээжvvд vргэлж хvvхдээ хараад сууж чадахгvй учраас дохиолол хамгаалалтын албатай давхар холбож болно. Ямар нэг аюул болвол тэр гар утас шиг тєхєєрємжин дээрх жижигхэн кнопыг дарахад л хамгаалалтын алба болон аав ээжид нь дохиолол очно. -Машины тєхєєрємжийг сонирхож байгаа хvмvvст та vнэ ханш, хэрэглэх аргачлалын талаар мэдээлэл єгнє vv? -Yнэ ханш, vйлчлvvлэх боломж нь хоёр янз байна. Тухайн байгууллага манайхаас хамааралгvй хийе гэвэл шийдэл нь vнэтэй болно. Тэр байгууллага дээр манайх єєрийн тоног тєхєєрємж, сvлжээгээ суурилуулж єгєєд тэд єєрсдєє ажиллуулна гэсэн vг. Гэхдээ ихэнх байгууллага манайд серверээ байрлуулаад эрх авч, тvvгээрээ хандаад єєрсдийнхєє машиныг дэлгэцэн дээр хянана. Yvний тулд байгууллага тєхєєрємжийг тээврийн хэрэгслийнхээ тоогоор худалдаж авна. Yнэ нь тухайн тєхєєрємжийн чадвараас хамаараад янз бvр байна. Жилд vйлчилгээний тvрээс тєлнє. Зарим байгууллага машинаа зєвхєн хаана байгааг л тогтоож єгєхийг хvсдэг бол зарим нь бvх тvvх бичлэг хэрэгтэй гэдэг. Энэ бvхнийг захиалгын дагуу хийнэ. Гэхдээ нэг тєхєєрємжєєр vйлчлvvлэх жилийн хураамж интернэтийн тєлбєрєєс ч хямд байгаа гэж ойлгож болно. -Энэ системийг гаднын зах зээлд гаргах боломж байгаа болов уу? -Тухайн орных нь хэл дээр маш сайн программ зохиож єгєх ёстой. Бидэнд гадагшаа тэлэх, бусад орон руу орох зах зээл байгаа. -Ийм нарийн технологийг монголчууд маань єєрсдєє бvтээчихсэн гэхэд бахархалтай байна. Єєр олон боломж байгаа биз? -Дэлхий даяар интернэт хєгжсєн энэ vед боловсрол, технологийн хєгжил дэвшилд хил хязгаарын саад vгvй болж байна. Манай компанид олон улсын тєвшинд ажиллах чадвартай олон залуус ажилладаг. Ер нь монголчууд єнгєрсєн зуунд боловсрол, тэр дотроо инженер технологийн боловсролын маш сайн суурь тавьж чадсан шvv дээ. Дэлхийн, тэр тусмаа Азийн олон орноос илvv тєвшинд байгаа. Єєрсдийн энэ давуу талаа ашиглаад улам бvр хавтгай болж, аль ч улсын хvн бvрт адил тэгш боломжийг олгож буй даяаршсан дэлхийн vр шимийг монголчууд бид хvртэх боломжтой. Энэ бол юуны салбар дахь єрсєлдєх чадвараа хєгжvvлэх хэрэгтэй гэсэн vг. Дэлхийн эдийн засгийн ирээдvй оюуны, мэдлэгийн vнэт зvйлс рvv улам бvр чиглэж байна. Монголчууд бид чадна. Дэлхийн тавцан дээр хэний ч аавын хvvтэй мєр зэрэгцэн єрсєлдєх бvрэн чадвар бидэнд бий. Энэ бол манай компанийн бодлого, уриа юм. Бид энэ бодлогоо хэрэгжvvлэхийн тулд, энэ бодлого хандлагаа зєв гэдгийг бодит vйл ажиллагаагаараа харуулахын тулд сэтгэл зvрхээ єгєн ажиллаж байна. Манайх Монголынхоо аль ч байгууллагатай хамтран ажиллаж, тэдний мэдээллийн системийн шийдлийг хамтдаа бvтээлцэж, сайжруулахад бэлэн байна. Бид та бvхэнд олон улсын тєвшний технологи, шийдлийг санал болгоно. Х.Монголхатан (Эх сурвалж "Зууны Мэдээ" сонин)�

[ Буцах ]

Харах/Сэтгэгдэл бичих (0)

More...

Ажлын 6 өдөртэй болъё оо !!!